Arktyczne Serce Gór Cairngorms: Przewodnik po Loch Avon

Jeśli szukasz prawdziwego, nieokiełznanego ducha dzikiej Szkocji, znajdziesz go nad Loch Avon (w lokalnym dialekcie gaelickim znanym jako Loch A'an). Położone na imponującej wysokości 725 metrów nad poziomem morza, to niezwykłe jezioro słodkowodne jest podręcznikowym przykładem lodowcowej doliny zawieszonej, czyli głębokiego rynnowego obniżenia terenu. Otoczone z trzech stron niemal pionowymi, granitowymi urwiskami, które przechodzą bezpośrednio w surowy płaskowyż, Loch Avon zapewnia niespotykane poczucie całkowitej izolacji. Nawet w pracowity letni dzień w sercu Cairngorms, siedząc na jego odległym brzegu, można poczuć się jak ostatni człowiek na Ziemi.

Woda w Loch Avon cieszy się wielką sławą wśród szkockich pasjonatów gór ze względu na swoją nieskazitelną, wręcz uderzającą przejrzystość. Zasilane głównie przez topniejący na dużych wysokościach śnieg i naturalnie filtrowane przez rozległe piargi granitowe, jezioro przybiera w słońcu jasny, turkusowy odcień. Przy spokojnej pogodzie basen ten przypomina śródziemnomorską zatokę, a nie subarktyczny fiord w sercu Highlands – dopóki nie zanurzysz w nim stopy i nie przekonasz się, że woda jest przez cały rok lodowata.

Żaden przewodnik po tej odciętej od świata dolinie nie może pominąć słynnego schronienia skalnego o nazwie Shelter Stone (po gaelicku Clach Dhíon). Znajduje się ono pośród potężnego rumowiska skalnego na zachodnim krańcu jeziora. Ten kolosalny, odłamany blok granitu utworzył pod swoim dnem naturalną jaskinię. Od ponad wieku służy on jako legendarny, prymitywny „hotel” dla alpinistów i najbardziej wytrwałych miłośników biwakowania na dziko. Choć noc spędzona pod jego wilgotnym, ciemnym sufitem to tradycyjny chrzest bojowy dla szkockich piechurów, wnętrze jest niezwykle zimne; solidna, izolująca mata oraz gruby śpiwór to absolutna podstawa.

Nie ma łatwego ani krótkiego sposobu, aby dotrzeć do brzegów Loch Avon. Większość wędrowców rozpoczyna trasę od parkingu przy stacji narciarskiej Cairn Gorm Ski Center, skąd muszą pokonać wysokie grzbiety, a następnie zejść w głąb rynny jeziora. Do wyboru są dwa główne warianty:

• Szlak przez przełęcz The Saddle: Najbardziej malownicze i spektakularne podejście. Ścieżka wspina się stale w kierunku wysokiej przełęczy pomiędzy szczytami Cairn Gorm i Bynack More. Gdy staniesz na grzbiecie, głęboka wstęga jeziora nagle wyłania się w dole, idealnie obramowana przez potężne ściany skalne. Samo zejście na dół jest jednak bardzo strome, sypkie i wymaga niezwykle uważnego stawiania kroków.
• Skrambling przez Coire Raibert: Znacznie bardziej bezpośrednia, ale wysoce techniczna trasa. Wymaga pokonania stromej, skalnej „drabiny” wzdłuż głośno szumiącego, górskiego potoku. Przy wilgotnej pogodzie lub we mgle mokre bloki granitu stają się zdradliwe i wyjątkowo śliskie. Szlak ten polecamy wyłącznie doświadczonym turystom z dobrymi butami górskimi i odpornością na ekspozycję.

Niezależnie od wybranej drogi pamiętaj, że powrót wiąże się z wyczerpującym, ponownym podejściem na płaskowyż. Dotarcie nad loch to dopiero połowa sukcesu – powrót na granie wymaga drugiego oddechu.

Wysoki płaskowyż Cairngorms to najbliższy odpowiednik tundry arktycznej w całej Wielkiej Brytanii. Ponieważ Loch Avon leży w tak głębokiej, otoczonej stromymi ścianami misie, tworzy swój własny, unikalny mikroklimat. Grube płaty śniegu na pobliskich płytach Feith Buidhe regularnie utrzymują się do końca lipca, a w chłodniejszych latach potrafią przetrwać całe lato bez całkowitego stopnienia.

To surowe, czyste środowisko jest domem dla wyspecjalizowanych roślin alpejskich oraz rzadkich ptaków górskich, takich jak doskonale zamaskowana pardwa (Ptarmigan) czy śnieguła (Snow Bunting). Jeśli zachowasz ciszę podczas wędrówki, na wysokich graniach otaczających jezioro możesz również spotkać pasące się stado reniferów z Cairngorms. To jedyne wolno żyjące stado reniferów w Wielkiej Brytanii, które nadaje całemu miejscu niesamowity, polarny klimat.